Hoe leest u aandelen koersen en wat bepaalt de koers van een aandeel?

Een aandeel dat op 50 euro staat, kost u bij 100 stuks zelden precies 5.000 euro. Het wordt 5.005 euro, en als u het direct weer verkoopt krijgt u 4.995 euro terug. Wie aandelen koersen wil begrijpen, begint daarom bij de vraag welke prijs er op het scherm staat en wie die prijs bepaalt. Dat is minder abstract dan het lijkt.

Wat een aandelenkoers is

De koers is de prijs waartegen het laatste aandeel van een bedrijf van eigenaar wisselde. Het bedrijf zelf stelt hem niet vast en de beurs ook niet. Hij ontstaat doordat een koper en een verkoper het op dat moment eens worden, en seconden later kan er een andere prijs staan.

Een controller bij een middelgroot bedrijf die in zijn pauze de koers van een aandeel bekijkt, ziet dus een momentopname en geen tarief zoals in een webwinkel. Die momentopname zegt ook niets over de omvang van het bedrijf. Een aandeel van 50 euro is niet duurder dan een aandeel van 5 euro. Het gaat om het aantal aandelen. Heeft een bedrijf 10 miljoen aandelen uitstaan tegen 50 euro, dan is de beurswaarde 500 miljoen euro. Een bedrijf met 200 miljoen aandelen van 5 euro is dan twee keer zo groot.

Bied, laat en volume

Het bied is de hoogste prijs die een koper nu wil betalen, het laat is de laagste prijs waarvoor een verkoper nu wil leveren. Stel dat het bied 49,95 euro is en het laat 50,05 euro. Koopt u 100 stuks tegen het laat, dan betaalt u 5.005 euro. Verkoopt u ze meteen daarna tegen het bied, dan ontvangt u 4.995 euro. Dat verschil van 10 euro heet de spread, en u betaalt het nog voordat de kosten van uw broker erbij komen. Lees ook Wat zijn aandelen en hoe verdient u eraan met beleggen?.

De spread zegt iets over hoe druk er in een aandeel wordt gehandeld. Bij een groot, veel verhandeld aandeel liggen bied en laat vaak een cent of enkele centen uit elkaar. Bij een klein fonds dat weinig omgaat, kan het verschil oplopen tot meerdere procenten van de koers.

Het volume is het aantal aandelen dat in een bepaalde periode is verhandeld. Een koers die tot stand komt bij hoog volume is stabieler, omdat veel partijen het erover eens zijn. Bij laag volume kan één grote order de koers meters laten verspringen. Wie in zo'n aandeel handelt, doet er verstandig aan een limietorder te gebruiken. U geeft dan zelf de hoogste aankoopprijs of laagste verkoopprijs op, en de order wordt nooit tegen een slechtere prijs uitgevoerd.

Wat koersen beweegt

Een koers stijgt als er meer kopers dan verkopers zijn tegen de huidige prijs, en daalt in het omgekeerde geval. Wat die balans verschuift, is bijna altijd een verandering in verwachtingen over de winst van het bedrijf.

Bedrijfscijfers zijn daarvan het duidelijkste voorbeeld. Als een bedrijf winst meldt die lager is dan vorig jaar, maar hoger dan analisten hadden gerekend, stijgt de koers vaak toch. De markt had die verwachting namelijk al in de prijs verwerkt, en beweegt op het verschil. Lees ook Aandelen AEX uitgelegd en hoe u erin belegt.

De rente werkt in op de hele markt. Een stel in Utrecht met een hypotheek merkt het in hun maandlasten, een belegger merkt het in de koersen. Bij een hogere rente is winst die pas over een aantal jaren komt minder waard, en wordt een spaarrekening een serieus alternatief. Beide krachten drukken op aandelen. Bekijk meer artikelen over Aandelen.

Daarnaast zijn er mechanische oorzaken. Op de ex-dividenddatum daalt de koers ongeveer met het uitgekeerde dividend, omdat nieuwe kopers het niet meer ontvangen. U verliest daar niets mee, want het dividend staat op uw rekening. Bij een aandelensplitsing van twee voor één halveert de koers en verdubbelt het aantal aandelen, zodat uw positie even veel waard blijft. Nieuws over de sector, een rechtszaak of een bestuurswissel komt daar bovenop en kan binnen een uur aankomen.

Aandelen koersen lezen op een grafiek

Een lijngrafiek verbindt de slotkoersen per dag, week of maand en laat in één oogopslag de richting zien. Een candlestickgrafiek geeft per periode vier prijzen weer. Dat zijn de openingskoers, de hoogste, de laagste en de slotkoers. Een lang lontje naar beneden vertelt u dat de koers die dag flink zakte en zich herstelde. Dat is informatie die een lijn verbergt.

De gekozen periode bepaalt het verhaal. Een daggrafiek van een aandeel dat 3 procent zakt, ziet er dramatisch uit. Zet u dezelfde koers over vijf jaar, dan is het een kleine beweging in een lange lijn. Kijk daarom altijd naar meerdere periodes voordat u een conclusie trekt.

Onder de koers staan meestal staafjes die het volume aangeven. Een stijging op hoog volume is overtuigender dan dezelfde stijging op een dag waarop nauwelijks iemand handelde. Wat een grafiek niet laat zien, is wat er daarna komt. Het toont alleen wat er is gebeurd, en beleggen blijft risico dragen waarbij u inleg kunt verliezen. De AFM wijst consumenten daar op haar website ook op.

Open vandaag een aandeel dat u kent, zet de grafiek op één jaar en noteer bied, laat en volume. Reken daarna uit wat de spread u kost bij het aantal stuks dat u zou willen kopen. Is dat bedrag voor u de moeite van het aandeel niet waard, dan weet u in ieder geval vóór u een order plaatst waar u staat.